Choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy wcale nie musi być wyrokiem! Pomimo wrzodów żołądka Twoja dieta może być nadal smaczna i różnorodna. Jeśli chcesz się dowiedzieć co możesz jeść, gdy cierpisz na chorobę wrzodową zapoznaj się z poniższą listą produktów.
Z tego wpisu dowiesz się:
- Czym jest choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy
- Jak wygląda leczenie choroby wrzodowej żołądka lub dwunastnicy
- Jaką dietę należy stosować przy chorobie wrzodowej żołądka lub dwunastnicy?|DARMOWY PDF
Czym jest choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy
Choroba wrzodowa to cykliczne pojawianie się wrzodów w żołądku lub dwunastnicy. Pojawienie się wrzodów trawiennych może powodować ból w górnej części brzucha (tzw. nadbrzuszu). U wielu osób choroba wrzodowa przebiega bez objawów bólowych. Do choroby wrzodowej dochodzi często w wyniku nagromadzenia kilku czynników ryzyka, na które mamy wpływ. Duże znaczenie mają alkohol, papierosy oraz nadużywanie leków przeciwbólowych (np. ketonal, ibuprofen, polopiryna) i przeciwzakrzepowych (acard).
Wrzody trawienne to ostro ograniczone ubytki w błonie śluzowej żołądka lub dwunastnicy. Wokół wrzodu występuje naciek zapalny oraz martwica, które oznaczają uszkodzenie tkanek. Wrzody pojawiają się i ulegają zagojeniu w ciągu 8-12 tygodni, dlatego w czasie choroby pojawiają się okresy zaostrzenia i remisji. W czasie zaostrzeń mogą pojawiać się objawy bólowe w nadbrzuszu, nudności czy wymioty.
Jak powstają wrzody trawienne?
Nasz układ pokarmowy każdego dnia wykonuje ciężką pracę. Dzięki produkcji enzymów oraz pracy mięśni, układ pokarmowy uwalnia energię zawartą w pożywieniu i umożliwia nam życie.
Jedną z ważniejszych części układu pokarmowego jest żołądek. To on jest odpowiedzialny za usuwanie bakterii z pokarmu oraz za trawienie białek. Żołądek to worek mięśniowy o wielkości pięści. Składa się on z kilku warstw. Na zewnątrz znajduje się błona surowicza, później błona mięśniowa, a od wewnątrz błona śluzowa. W błonie śluzowej znajdują się komórki, które produkują m. in. kwas solny i pepsynę.
Żołądek pełni on bardzo ważną rolę. Oprócz wstępnego trawienia białek żołądek, chroni pozostałe części układu pokarmowego przed szkodliwymi drobnoustrojami. Pożywienie, które zjadamy każdego dnia, nie jest sterylne. Otaczają nas setki tysięcy bakterii, które połykamy i wdychamy. Nawet ugotowane, czy umyte pokarmy zawierają drobnoustroje. Dlatego kwas solny jest niezbędny, aby chronić nas przed chorobami.
W żołądku panuje środowisko kwaśne (niskie pH), dzięki obecności kwasu solnego. Ten kwas zabija większość bakterii, które dostają się do układu pokarmowego wraz z pożywieniem. Wyjątkiem jest H. pyroli – bakteria, która jest jedną z przyczyn wrzodów żołądka.
Dlaczego powstają wrzody żołądkowe?
Nasz organizm, aby zachować zdrowie musi pozostać w równowadze (homeostazie). Im jesteśmy starsi, tym trudniej tę równowagę zachować. Dodatkowo wraz z wiekiem, niektóre czynniki drażniące zaczynają się kumulować. Można to porównać do robienia dziury w blacie. Jeśli każdego dnia będziesz wbijać długopis w to samo miejsce stołu, to w końcu zrobisz dziurę w osłabionym miejscu. Tak samo dzieje się w naszym organizmie, gdzie kumulują się różne czynniki szkodliwe. Jeden papieros nikogo nie zabije. Regularne palenie już może.
Do choroby wrzodowej dochodzi, gdy zostaje zaburzona równowaga pomiędzy czynnikami ochronnymi i czynnikami drażniącymi w żołądku lub dwunastnicy.
- Czynniki ochronne to przede wszystkim śluz produkowany przez komórki wyścielające żołądek. Może to być również pożywienie oraz wewnętrznie produkowane substancje: prostaglandyny (ich ilość zmniejsza się od NLPZ).
- Czynniki drażniące to naturalnie występujące w żołądku: kwas solny oraz pepsyna, która odpowiada za trawienie białek.
Więcej o budowie żołądka i chorobie wrzodowej znajdziesz klikając na link.
Choroba wrzodowa dwunastnicy
Dwunastnica jest początkowym elementem jelita cienkiego. To do niej trafia pokarm, który został wstępnie rozdrobniony przez zęby oraz żołądek.
Zadaniem dwunastnicy jest podniesienie pH pokarmu, który zostaje przepchnięty z żołądka, zanim trafi do dalszej części jelita cienkiego. Dzięki temu dwunastnica chroni jelito przed strawieniem i nadaje dostającej się tam treści pokarmowej prawidłowe pH. To umożliwia zachodzenie dalszego procesu trawienia oraz wchłaniania substancji odżywczych.
Choroba wrzodowa w dwunastnicy powstaje częściej u osób w wieku 30-50. lat. Jej przyczyną jest zbyt kwaśna treść żołądkowa. Gdy żołądek produkuje zbyt dużo kwasu, wodorowęglany produkowane w dwunastnicy nie są w stanie go zneutralizować.
Jak wygląda leczenie choroby wrzodowej żołądka lub dwunastnicy.
Leczenie w zależności od przyczyn przybiera różną formę. Najczęściej jednak wykorzystuje się zmiany w diecie i stylu życia oraz IPP (inhibitory pompy protonowej) w połączeniu z antybiotykami.
Jak diagnozuje się chorobę wrzodową?
Diagnozę można postawić po wykonaniu endoskopii górnego odcinka przewodu pokarmowego i pobraniu wycinka do badań na obecność nowotworu lub H.pyroli. Jak to wygląda? Do układu pokarmowego przez usta wprowadza się rurkę z kamerką na końcu. Za pomocą endoskopu osoba badająca może ocenić zmiany występujące w żołądku lub dwunastnicy oraz pobrać wycinek ze zmiany.
Po przeprowadzonej endoskopii pobrany wycinek można poddać badaniu tzw. testowi ureazowemu. W czasie takiego testu potwierdza się obecność bakterii (a właściwie jej enzymu) w uzyskanym wycinku żołądka.
Inne testy to test oddechowy lub badanie kału (w poszukiwaniu antygenu bakterii). Te testy jednak stwierdzają jedynie obecność bakterii, a nie zmiany w żołądku.
Jakie leki stosuje się w chorobie wrzodowej?
W leczeniu choroby wrzodowej istotną rolę grają leki oraz zmiana stylu życia. W zależności od przyczyny stosuje się samo IPP (inhibitory pompy protonowej, które zmniejszają produkcję kwasu solnego) lub IPP połączone z dwoma antybiotykami. Antybiotykoterapia jest stosowana jedynie w przypadku stwierdzenia obecności H.pyroli w badanym wycinku.
Jakie zmiany w stylu życia warto wprowadzić, w czasie leczenia choroby wrzodowej?
Zmiana stylu życia to skuteczny sposób leczenia chorób, które zostały wywołane przez nieprawidłowe nawyki. Jak wspomniałam wcześniej, choroba wrzodowa może być powodowana nadużywaniem NLPZ lub alkoholu, a także paleniem papierosów.
Ponieważ te czynniki najsilniej wpływają na uszkadzanie błony śluzowej, warto się nimi zająć w momencie otrzymania diagnozy.
Dlaczego NLPZ przyczyniają się do choroby wrzodowej?
Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) oraz leki przeciwzakrzepowe (np. acard) wpływają na powstawanie wrzodów na dwa sposoby. Po pierwsze ich działanie polega na hamowaniu enzymu COX-2, który odpowiada za powstawanie gorączki oraz bólu. Niestety te same enzymy są odpowiedzialne za powstawanie korzystnych dla ciała prostagladyn, które wpływają ochronnie na żołądek. Odstawienie NLPZ (albo przynajmniej nie stosowanie ich codziennie) pozwala na lepszą regenerację wrzodów.
Po drugie NLPZ same w sobie są niebezpieczne dla błony śluzowej żołądka. Ograniczenie ich stosowania umożliwia więc regenerację. Jeśli jednak bierzesz NLPZ lub acard z powodu zaleceń lekarza/lekarki, przed ich odstawieniem zapytaj się go/ją o opinię. Ibuprofen, ketonal, czy polopirynę możesz zamienić na paracetamol o ile nie masz problemów z wątrobą.
Dlaczego papierosy przyczyniają się do choroby wrzodowej?
Wiadomo, że palenie papierosów wpływa szkodliwie na zęby oraz płuca. Mało osób jednak wie, że nikotyna zawarta w papierosach prowadzi do zmniejszenia ukrwienia błony śluzowej żołądka i dwunastnicy. Słabsze ukrwienie sprawia, że błony te są gorzej odżywione, a więc są słabsze i bardziej podatne na uszkodzenie.
Oprócz osłabienia błony śluzowej palenie papierosów może nasilać zmiany powstające w żołądku z powodu toksycznych substancji zawartych w dymie papierosowym. Warto również wspomnieć, że palenie tytoniu osłabia naturalne mechanizmy obronne dwunastnicy, zwiększając ryzyko powstawania owrzodzeń w jelitach. Tytoń prowadzi do mniejszej produkcji wodorowęglanów wewnątrz dwunastnicy, które są niezbędne do neutralizacji (zwiększenia pH) kwaśnego soku żołądkowego.
Papierosy nie są jedynym szkodliwym nałogiem, który może prowadzić do rozwoju choroby wrzodowej. Równie szkodliwe w skutkach może okazać się spożywanie dużych ilości alkoholu.
Dlaczego alkohol przyczynia się do choroby wrzodowej?
Powszechnie wiadomo, że alkohol nie jest zdrowym produktem. W jaki sposób przyczynia się więc do powstawania choroby wrzodowej? Największe znaczenie ma tutaj moc alkoholu. To mocne alkohole jak wódka, gin, czy wisky odpowiadają za uszkodzenie błony śluzowej.
Spożywanie dużych ilości trunków, w których stężenie alkoholu przekracza 20% prowadzi do ostrego, powierzchownego palenia błony śluzowej w postaci nadżerek i wybroczyn. Jeśli alkohole o wysokim stężeniu są spożywane często (> 1/tydzień) nadżerki powoli zaczynają przekształcać się we wrzody.
Odstawienie mocnych trunków umożliwia regenerację błony śluzowej i wygojenie się wrzodów.
Zmiana diety w chorobie wrzodowej.
Ważnym elementem zmniejszenia objawów w przebiegu choroby wrzodowej jest właściwa dieta. Dieta lekkostrawna jest świetnym rozwiązaniem, gdy chcemy oszczędzić przeciążony układ pokarmowy!
Dieta w chorobie wrzodowej w dużym stopniu przypomina dietę lekkostrawną, dlatego możesz skorzystać z darmowego jadłospisu o diecie lekkostrawnej oraz poczytać na ten temat na moim blogu 🙂 .
Teraz jednak chce Ci pokazać dietę, którą zalecają dietetycy w przypadku choroby wrzodowej.
Jaką dietę należy stosować przy chorobie wrzodowej żołądka lub dwunastnicy? | Lista produktów i darmowy poradnik pdf.
Dieta w chorobie wrzodowej wcale nie musi być nudna! Dzięki kilku prostym wskazówkom zaplanujesz dla siebie różnorodną i zdrową dietę 🙂 Ułatwi ci to mój darmowy poradnik. Pobierz go klikając w linka poniżej.
Dieta w chorobie wrzodowej DARMOWY PORADNIK.
Jakie są zalecenia dietetyczne w chorobie wrzodowej?
- Spożywaj 4-6 posiłków w ciągu dnia, co około 2-3 godzin. Obecność pokarmu osłabia działanie kwasu solnego
- W przypadku nasilonych objawów można jeść >6 posiłków
- Posiłki powinny mieć małą objętość i raczej niską zawartość tłuszczu, dzięki czemu nie zalegają w żołądku.
- Wybieraj produkty, które są zalecane w diecie lekkostrawnej
- Nie przesadzaj z błonnikiem. Chleb pełnoziarnisty, płatki owsiane, czy surowe owoce i warzywa mogą nasilać objawy
- Unikaj mocnej kawy, herbaty, kakao, soki, nektary i napoje rozcieńczaj wodą
Jakie produkty mogą nasilać objawy choroby wrzodowej?
-mocna kawa
-mocna herbata
-mocne alkohole
-tłuste mięsa (np. wieprzowina, baranina, kiełbasa, smalec)
-tłuste słodycze (np. czekolada, ciasta z kremem)
-smażone pokarmy
W fazie zaostrzenia choroby wrzodowej unikaj:
warzywa strączkowe (np. groch, fasola, ciecierzyca)
warzywa kapustne (np. kapusta)
sól, ostre przyprawy (pieprz, chilli, curry)
Produkty zakazane i dozwolone w chorobie wrzodowej
Choroba wrzodowa lista produktów DARMOWY pdf do pobrania
W każdej diecie leczniczej istnieją produkty zalecane i niezalecane. Nie oznacza to jednak, że ZAWSZE musisz jeść produkty zalecane i do końca życia unikać tych niezalecanych.
Najważniejsze jest to jak TY się po nich czujesz. Dlatego testuj! Być może okaże się, że tak na prawdę nie musisz rezygnować z ulubionych potraw.
Jak przeprowadzić test bezpieczeństwa?
Spróbuj mały kawałek z listy „niezalecanych” jako dodatek do posiłku składającego się z produktów „zalecanych” i obserwuj swoje ciało. Jeśli nie występują żadne nieprzyjemne objawy możesz spróbować zjeść większy kawałek „niezalecanego” produktu. Zapisuj wyniki.
Dzięki takim testom dowiesz się, które produkty TOBIE szkodzą i czego TY musisz unikać, aby czuć się dobrze.
Źródła:
https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/zoladek/63409,choroba-wrzodowa-zoladka-i-dwunastnicy
https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.4.6.
https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/zoladek/134806,helicobacter-pylori
https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/zoladek/80640,leczenie-zakazenia-eradykacja-helicobacter-pylori
https://dietetycy.org.pl/dietetyka-kliniczna-grzymislawski-pzwl/
